Organizovani skrining raka grlića materice sprovodi se od 2012 godine, jednom u tri godine kod ciljne grupe/ generacije koje određuje, prema SMU, Ministarstvo zdravlja. Reč je zapravo o besplatnom preventivnom pregledu žena starosti od 25 do 64 godina, na koji se svake godine pozivaju različite generacije, u skladu sa programom ministarstva.
Na teritoriji grada Požarevca i Gradske opštine Kostolac u ciljnoj grupi u kojoj se po zakonu sprovodi organizovani skrining raka grlića materice je 17.805 žena. Sprovode ga Dom zdravlja Požarevac zajedno sa Zavodom za javno zdravlje.
Tokom 2025. skrining je urađen kod 976 žena.
U 2026.godini u ovom programu nalazi se 5935 žena, i to sledećih generacija: 1962, 1965, 1968, 1971,1974, 1977, 1980, 1983,1986, 1989, 1992, 1995, 1998, 2001.
„ Broj poslatih poziva u 2026. godini iznosi 3900, a odziv ne prelazi više od 30 odsto“, navodi za E-Braničevo dr Vesna Lakić, načelnica Službe za zdravstvenu zaštitu žena Doma zdravlja Požarevac i koordinatorka za organizovani skrining raka grlića materice.
U tekućoj godini, do 1.avgusta, u skriningu je urađeno 565 citoloških nalaza ( PAP), od kojih je 61 bio pozitivan. U istom periodu, ukupan broj kolposkopija kod žena sa pozitivnim PAP testom u skrining pregledima iznosi 164.
„ Svim ženama koje imaju pozitivan PAP test radi se u svrhu dalje dijagnostike bakteriološko ispitivanje na polno prenosive infekcije i tipizacija HPV virusa. U odnosu na dobijene nalaze sprovodi se lečenje i dalja dijagnostika- ciljna biopsija grlića i endocervikalna kiretaža. U odnosu na dobijen histopatološki nalaz sprovodi se dalje lečenje“, kaže dr Lakić.
Prema podacima Doma zdravlja Požarevac, do 1.avgusta ove godine kod 10 žena otkrivene su premaligne bolesti na grliću materice. Tokom cele 2025.bilo ih je 17.
Takođe do početka avgusta evidentirana su dva novootkrivena karcinoma grlića materice,a prošle godine ih je bilo ukupno pet.
Osim organizovanog skrininga, u Domu zdravlja Požarevac sprovode se jednom godišnje i redovni preventivni ginekološki pregledi kod žena starijih od 15 godina, kojih je na teritoriji Požarevca i Kostolca 31 000.
Prilikom ovih pregleda radi se PAP test i kolposkopija.
U prošloj godini ovim pregledima podvrglo se tek 2364 žena. Do 1.avgusta ove godine urađen je 1371 redovan preventivni pregled, od kojih je kod 103 pozitivan nalaz, govore podaci Doma zdravlja Požarevac.
U Evropskoj nedelji prevencije raka grlića materice koja se obeležava od 19-23.januara, ove godine Dom zdravlja Požarevac obavio je 101 pregled PAP testa,a radilo se i na informisanju i edukaciji žena.U okviru kontinuirane medicinske edukacije zdravstvenih radnika, u ovoj godini održana je jedna na temu organizovanog skrininga raka grlića materice.
U Srbiji se beleži oko 1.100 do 1.200 novih slučajeva raka grlića materice godišnje, a umre oko 460 žena.U strukturi obolevanja od svih malignih tumora kod žena u Srbiji, rak grlića materice zauzima četvrto mesto. Bolest se češće dijagnostikuje od 35. godine, s najvišim uzrasnim stopama obolevanja kod žena između 50. i 59. godine. Glavni uzročnik bolesti je humani papiloma virus (HPV) prisutan u preko 99% slučajeva obolelih.
Kao prevencija savetuje se besplatna HPV vakcinacija u domovima zdravlja za decu oba pola uzrasta od 9 do 19 godina, kao i redovni preventivni ginekološki pregledi i PAPA test jednom godišnje, odnosno organizovani skrining.
