Evropska nedelja prevencije raka grlića materice obeležava se i ove godine u Srbiji od 19. do 25. januara. Cilj ove nedelje je da se unapredi informisanost i svest građana o značaju prevencije. Osnovna poruka je da je rak grlića materice maligna bolest koja se može sprečiti.
Rak grlića materice je prepoznat kao ozbiljan javnozdravstveni izazov svuda u svetu. Prema podacima Registra za rak Instituta za javno zdravlje Srbije „Dr Milan Jovanović Batut”, u proseku se u Srbiji svake godine registruje 1.133 novoobolele žene, a život izgubi 440 žena. Rak grlića materice se češće javlja nakon 35. godine života. Najveći broj obolelih registruje se kod žena uzrasta od 55 do 59 godina. Rizik od smrtnog ishoda raste posle 50. godine, a najveći je kod žena starijih od 70 godina. Ohrabruje podatak da je u poslednjoj deceniji zabeležen pad mortaliteta od preko 12 odsto, kao rezultat preventivnih mera, unapređene dijagnostike i pravovremenog lečenja.
U Srbiji se od juna 2022. godine sprovodi besplatna preporučena vakcinacija devetovalentnom HPV vakcinom za decu i mlade uzrasta od 9 do 19 godina, a od aprila 2024. godine i za studente uzrasta od 19 do 26 godina u Beogradu, Novom Sadu, Nišu i Kragujevcu. Zaključno sa 31. decembrom 2025. godine protiv HPV-a je u potpunosti vakcinisano 26.854 dece uzrasta od 9 do 14 godina, kao i 18.760 adolescenata uzrasta od 15 do 19 godina i 4.666 studenata uzrasta od 19 do 26 godina.
Organizovani skrining raka grlića materice u Srbiji se sprovodi od 2012. godine i podrazumeva redovne ginekološke preglede sa PAP testom za žene uzrasta od 25 do 64 godine. U 2024. godini rezultati iz 52 doma zdravlja pokazuju da je pregledano 62.455 žena, od kojih je 3.389 sa pozitivnim nalazom upućeno na dalju dijagnostiku. U toku je druga godina petog ciklusa organizovanog skrininga raka grlića materice. Pored toga, sve veću ulogu ima i HPV testiranje, kao osetljivija metoda ranog otkrivanja infekcije.
Više o tome OVDE.
