Vlajnjilji nu lasă sȋ să pjardă tradicȋja (FOTO)

Braničevo

Kultura

Vlajnjilji nu lasă sȋ să pjardă tradicȋja (FOTO)

Foto: E.M., lična arhiva

How Good Of A Friend Are You Really?

Asocȋjacijilji lu mujerj ȋs aăalja karje măjmult pazăsk tradicȋja Vlahilor ȋn Branićeva, da ȋn aăsta tjekst va prezentujim pră „Gerginjilji“ dȋn Kuobilja, „Izvuoru lu Rănovȋac“ dȋn Rănovȋac, „Njezujtatu“ šȋ „Etno dame“ dȋn Laznjica.

Laznjica la Žăgubica je sat vlasăsk, dȋ karje să poaće dzȋśa kă je unu dȋn saće ku măjmarje aktivnost ȋn promovisȋtu lu kultura šȋ tradicȋja Vlahilor ȋn Branićeva šȋ Omuolj. Aśi ȋs măjȋntȋnj, mujerilji dȋn duoa asocijacȋje dȋn karje je una formirjită dȋkurȋnd, da măjbatrȋnă je Drustva dȋ kultură „Izvuoru“ ȋn karje Vlajnjilji au aluor kunoskut luok.


Mujerilji dȋn Laznjica ȋnpreuna ȋn aluor misije

Asocijacȋja lu muerj „Njezujtatu“ dȋn Laznjica je registrujită ȋn 2013. an, ma ka o grupă dȋ mujerj lukră dȋn 2002.an. Ȋn ja ȋs 15 mujerj karje lukră šȋ duoa, tri dȋspră sȋmbrije.Tuoaće jealje ȋs mujerj karje trajesk or a trajit ȋn Laznjica. A măjćinȋră are 24, da a măjbatrȋnă 60 dȋ anj. Ȋn aăsta momjent, nainća lu tuoaće je Borica Zrnkarević, profesuorka dȋ ȋnvacatu dȋ raz. Je fakută ȋn 1968.an ȋn satu Vukovăc, da sa măritat šȋ ku fameljija trajeašće ȋn Laznjica.

„Dȋn 2002. an, ȋn a 16-ilja oktuombăr, škuoala ȋn Laznjica a pornjit sȋ fakă „Dziljilji lu mȋnkarja zdravȋnă“. Organizatuor a fuost Dobrila Filipović, nastavnjica dȋ biologije, da ju jam aźutat. Ku parincȋ, merjekuc, am fakut o grupă karje a pornjit sȋ margă dȋ la manifjestacȋje la manifjestacȋje ȋn opšȋnă šȋ ȋnlăturj. Kȋnd ȋn 2009.an, Dobrila sa dus ȋn penzȋje, juo am uđit dȋ prjedsjednjică. Ka Asocijacȋja lu mujerj „Njezujtatu“ njam registrujit ȋn 2013. an, kȋnd am pornjit šȋ ku fakutu la suvenirj, nu numa ku gaćitu la mȋnkărj. Akuma njis o asocijacȋje fȋrdă karje nu să faśe njiś o manifjestacȋje ȋn opšȋnă“ nje spunje Borica Zrnkarević, prjedsjednjică lu Asocijacȋja lu muerj „Njezujtatu“ dȋn Laznjica.

 

 


Vlajnjilji dȋn Laznjica jau sama dȋ tradicȋje

Asocijacȋja are daćina sȋ puoarće griža dȋ kultura, ađeturlji šȋ tradicȋja Vlahilor dȋn Omuolj. śirjepj ku pjearće kusuće, ȋnpljećitu la kaśulj, trăšć...), prȋnga aja fak šȋ la suvenirurj (magnjeturj dȋn mulće materijalurj, kotariśuoarje, alće stvarurj dȋn nuovinj, ljegaturj, kićealje...) šȋ gaćesk la mȋnkărj dȋn tradicȋja lu Omuolj la mulće manifjestacȋje.



Lukru ȋn mȋnj šȋ suvenirurj ku motivurlji lu aluor kraj

„Anuoastră asocijacȋje odată ȋn stamȋnă organizujeašće o adunarje dȋ škuolarj dȋn škuoala dȋn sat unđe ȋj ȋnvacăm kum să gaćeašće mȋnkarja dȋ tradicȋje, kum să fak dzȋljilji marj, praznjiśilji, kum să ȋnsamnă ađeturlji anuoaštrje ka pomjeanjilji, zȋpostȋtu, privjegju. Prȋnga aja ȋj ȋnvacăm sȋ kuoasă, sȋ ȋnpljećaskă, sȋ fakă la suvenirurj, šȋ aša dȋ miś sȋ ȋnvjeacă tradicȋja lu aluor kraj. Tuot măjmulće mujerj pornjesk sȋ cjeanuje vrjedujealjilji lu tradicȋje, pornjesk jar sȋ lukrje la lukrurj ȋn mȋnj karje a fuost măjdo zujtaće, šȋ ȋs marjeacă kă puot, aja śe šćiu, sȋ arȋaće lu aluor gluoaće,“ spunje Borica Zrnkarević dȋ E-Branićeva

 
Specijalitjeturj dȋn tradicȋje ȋs la tuoaće manifjestacȋje

Dȋn 2002.an asta asocijacȋje a fuost la mulće manifjestacȋje prȋn tuoată Sȋrbija (Biljigradu, Novisadu, Banja lu Njiš, Požarjevcu, Suokobanja, Vrnjačka banja, Banja lu Brjestuovăc, Kućiva, Zajśearju, Stamnjica, Zluotu, Arnaglaoa, Kobilja šȋ aša), dar a fuost ȋn gostȋje šȋ ȋn Bugarije, šȋ ȋn Italija.

„Prȋstă an nje duśem la 15-20 dȋ manifjestacȋje, ȋn anuoastră opšȋnă njisăm la „Fȋntȋna lu Omuolj“, „Saksofuonijada“, „Zbuoru lu flujeraš“, „Dzȋljilji lu malaj šȋ brȋndză“, „Dzȋljilji lu burjec šȋ bujedz“. Pȋnă akuma am kăpatat mulće darurj, dipluomurj šȋ medălj - dȋ măjmulće uorj aldȋntȋnj luok dȋ măjfrumuos štand ȋn Banja lu Njiš, daru dȋ aldȋntȋnj luok dȋ mȋnkarja dȋ tradicȋje ȋn Stamnjica, ȋn Zluot, ȋn Banja lu Njiš, daru dȋ aduojlja luok ȋn 2016.an la manifjestacȋje „Ȋm ješ la tjeglă“ ȋn Požarjevac... Avjem bună sulukrarje šȋ ku DK dȋn Laznjica, dȋunjiorj tuoc ȋnpreuna drumajim la manifjestacȋje, aźutăm sȋ să fakă „Privjegju“ ȋn Laznjica, lje rȋnđeašće Borica Zrnkarević.


AM “Njezujtatu” are bună sulukrarje ku DK dȋn sat

Prȋnga aja śe să duśe la manifjestacȋje prȋn tuoată Sȋrbija šȋ ȋn dijaspuoră, mujerilji dȋn „Njezujtatu“ ȋnpreuna ku škuoala dȋn Laznjica, fak šȋ aluor manifjestacȋje „Dzȋljilji lu mȋnkarja zdravȋnă“ . Atunś jealje ašćată la guošć šȋ ȋntuork gostȋja lu mulće Vlajnje dȋn Branićeva šȋ Omuolj.


Vlajnjilji dȋn Laznjica au aluor manifjestacȋje - “Dzȋljilji lu mȋnkarja zdravȋnă”

 „Opšȋna ȋn tuot anu dȋa banj lu anuoastră asocijacȋje šȋ ja funkcionisȋašće fȋrdă njiskar problemurj măjmarj. Asocijacȋja să kinuje sȋ fakă vrun ban šȋ ku vindzarja lu ajej produkturj, sȋ puoată sȋ lukrje măjbun, ma šȋ mujerilji sȋ fakă vrun ban,“  spunje Borica.

Dȋn 2013. an Asocijacȋja lu mujerj „Njezujtatu“ arje ajej luok karje a adaptirjit šȋ lja dat opšȋna lu Žăgubica. Astădz je aśija un fjeal dȋ muzej, unđe să arată puortu lumnji dȋ bătrȋnjacă lu aăsta kraj, ma šȋ elementurj dȋ puort karje Vlajnjilji a fakut ȋn asta vrjeamje, da să puot vjeđa šȋ alće eksponaturj kum ȋs stvarurjlji batrȋnje, ćiljimurlji...



Suoba lu asocijacȋje aduśe la muzej dȋ puortu lumnji šȋ tradicȋje

„Lumnja nje aduśe stvarurlji dȋ batrȋnjacă sȋ lje pazȋm šȋ sȋ lje aratăm lu alcȋ, sȋ nu să zaujće,“ spunje Borica.

Asta mjujearje je venjită ȋn Laznjica dȋn Vukuovăc un apruoapje sat, ma spunje kă a primit šȋ kată tradicȋja šȋ ađeturlji lu etnicitjetu Vlahilor kum je ȋn kasa lu ajej uom, ma šȋ ađeturlji sȋrbješć kă ȋs ȋnpopljepljećic šȋ nu să puot aljeźa.

„Faśem la praznjiśe, Pašćilji, Kraśunu šȋ alće dzȋlje marj. Aša kum să faśe ȋn Laznjica, ma nu ma zaujt njiś dȋ ađeturlji dȋn Vukuovăc. Tarje mis marjacă kă lukru ku kopiji šȋ puot la primerurj dȋn praksă, prȋn radionică, sȋj kunuosk ku tradicȋja šȋ ađeturlji“, nje răzloźeašće Borica Zrnkarević.

Jeastă duoa, trȋ lunj dȋkȋnd ȋn Laznjica jeastă šȋ Asocijacȋja lu mujerj „Etno dame“.


Măj o asocijacȋje a lu Vlajnjilji dȋn Laznjica

A formirjito Ana Petrović, Vlajna dȋn Laznjica karje are šajdzăś šȋ tri dȋ anj šȋ dȋ la ajej formirjit pȋnă an a fuost ȋn Asocijacȋja lu mujerj „Njezujtatu“. Dȋspră trjaba ajej dȋ karje nu a vrut sȋ nje povȋastuje a formirjit o asocijacȋje noavă ȋn karje ȋs opt mujerj dȋn sat šȋ ȋnokuol. Aiś je vuorba dȋ mujerj măjćinjerje lu karje lje drag šȋ au vuoje sȋ lukrje ȋn mȋnj, da alje duoa,tri măjbatrȋnje au daćină sȋ gaćaskă la specijaliteturj Vlahilor kum a fuost vrodată. La adȋntȋnj ȋntrjeśală ȋn decămbăr ȋn Požarjevac, unđe sa ȋntrjekut mulće asocijacȋje ȋn gaćitu la mȋnkarje dȋ puost, „Etno dame“ a luvat luoku aldȋntȋnj dȋ măjbună pită dȋ krȋmpjej.


Kum a pornjit sȋ lukrje kapȋtă la dipluomurj

 „Gačitu lu mȋnkarja Vlahilor dȋ tradicȋje, lukrurj ȋn mȋnj lukraće ku tehnikurj batrȋnje šȋ măjdo zujtaće - ku tuorsu la kajer dȋ lȋnă, ku ȋnpljećitu, ku kusutu je aja śe o sȋ fije daćina lu anuoastră asocijacȋje. Tuoma aku pornjim sȋ nje sprimim sȋ lukrăm, da avjem šȋ kođa planurj dȋ vrjeamja śe vinje. Ašćetăm dȋ la opšȋna lu Žăgubica sȋ nje aźuće, dȋ o parće ku banji, da dȋ ajlaltă sȋ nje đea luok dȋ lukru“, spunje Ana Petrović dȋ E-Branićeva.



Ana Petrović, prjedsjednjica

Ȋn formirjitu šȋ lukru lu AM „Etno dame“ dȋ la ȋnśeput a fuost šȋ fatu lu Ana, Vlajna karje are 45 dȋ anj šȋ aku ku ajej fameljije trajeašće ȋn Buor, ma ajej vrjeamje sluobȋdă đeas aljeaźe dȋ lukru lu asocijacȋje, ȋnpreuna ku aljelalće mujerj. Ȋnpreuna je aluor cilj, kum spun, pastratu šȋ promocȋja lu tradicȋja Vlahilor, mejkusama aja śe je ljegat dȋ Vlahilor dȋn Omuolj, daunđe je šȋ aluor poljikră.

Asocijacȋja mujerilor „Gerginjilji“ dȋn Kuobilja je mirjită pră urma lu aktivu lu mujerj karje datirjeašće ȋnkă dȋn 1999.an. Aăla aktiv nu a cȋnut mult, numa o manifjestacȋje. „Gerginjilji“ ȋs registrujiće ȋn 2012.an. Inicijator šȋ adȋntȋnj prjedsjednjică a fuost Ankica Cvetković. Un an dȋpa aja ja, prȋntu kă a fuost buolnȋvă, a lasat luoku lu Silvija Jović, prjedsjednjica dȋ aku, o Vlajnă dȋn aăsta sat ȋn opšȋna lu Crnjiśu al Mik.


Silvija Jović šȋ Gjerginjilji

„Gerginjilji“ măjȋntȋnj a ȋnvacat dȋ la alće asocijacȋje ȋnokuol, da dȋpa aja a pornjit să prezentuje aluor lukru la manifjestacȋje ȋn opšȋna lu Crnjiśu al Mik. Praurmă a venjit „Etno fjestivalu dȋ Pašć“ ȋn Poljana. Ȋntuotdȋuna ȋs la „Baśijadă“ ȋn Stamnjica la Pjetroucu la Mlaoa. A fuost ȋn gostȋje ȋn Kovačica, ȋn Banja lu Njiš, ȋn Lugavčina, Velika Plana... A ješȋt šȋ ȋnlăturj lu granjica lu Sȋrbije - Braunau ȋn Austrija a organizujit o fuormă dȋ revije dȋ muodă ku cuoalje fakuće ku motivurj dȋn tradicȋja Vlahilor.


“Gjerginjilji” ȋn gostȋje ȋn Braunau ȋn Austrija

Prȋnga mujerilji dȋn Kuobilja „Gerginjilji“ au mujerj šȋ aźutuorj šȋ dȋn dijaspuoră, unđe trajesk šȋ lukră mulće mujerj dȋn aăsta kraj, ma jeastă šȋ dȋn Biljigrad, šȋ dȋn Požarjevac, ka šȋ dȋn alće sače. Ȋn aluor asocijacȋje să puoaće vjeđa, numa pucȋn dȋn aja śe a skuos dȋ la zujtarje, ma šȋ mulće peharurj šȋ diplomurj. „Gerginjilji“ a pornjit šȋ ku manifjestacȋja „Dȋ la brnje la brnje, kȋnćiku, źukatu, aku, źuoku šȋ fusu“, sȋ puoată sȋ arȋaće aluor lukru šȋ sȋ să družaskă.


La manifjestacȋja „Dȋ la brnje la brnje, kȋnćiku, źukatu, aku, źuoku šȋ fusu“ ȋn Kuobilja

Măjaljeasă, da să ȋnparje šȋ aktivnost ku măjmarje autentjikă je organizujitu lu revij dȋ muodă. Ȋn anu aldȋntȋnj a aratat cuoalje inspirisȋće ku puortu Vlahilor, da šȋ puortu Sȋrbilor ȋn kombinacije ku puortu dȋ ȋntuoată dzȋ. La manifjestacȋje să aljeaźe šȋ al măjfrumuos puort.

Puortu mujerjesk je ȋn duoa fuormje- kimjeaša lungă, or ajna or kimjeaša šȋ ku puoaljilji. Amȋnduoa kombinacȋje puot sȋ fije kusuće or ku štrikă. Dȋnurmă ȋs śukurji, da dȋnainće je zavjelka. Ȋn puort mărg šȋ braśirilji, opinjśilji dȋ pjealje dȋ puork šȋ kȋrpă galbină ȋn kap.

Ȋ puortu vojnjiśesk mjerźe kimjeaša, păntaluoanjilji, śirjepi, opinśilji, braśirilji šȋ klabȋacu vlasăsk. Karaktjeristika lu puortu dȋ tradicȋja lu Kuobilja je aja śe nuje pjeptarj.

 „Babilji anuoaštrje nja povȋastujit kă vrodată găzdaluku lu kasă sa vadzut pră partă šȋ materijalu dȋn karje je fakut puortu. A fuost šȋ pjeptarj, ma nu fuost ȋn puort, fjeaćilji la ȋnbrakat numa pȋnă vin la źuok. Nje parjerȋau kă nu avjem njiś un aša pjeptarj.“ povȋastuje Silvija Jović, prjedsjednjica lu Asocijacȋja mujerilor „Gerginjilji“

Mujerilji ȋn asta asocijacȋje puortu fak numa aša kum a ȋnvacat dȋ la aluor mamje. Nje kinujim să lukrăm pră mustră lu puortu śe ȋl avjem, ma kȋnd nuje materijal kum a fuost vrodată aflăm alt materijal ku karje ȋnskimbăm. Ȋn luoku dȋ pȋndză dȋ fujor, karje je kođa skump, faśem dȋn šifuon. Nu să află njiś acă ku karje vrodată sa kusut šȋ sa fakut la štrikă. Parta šȋ štrika je tuotuna, ma je alt kvalitjetu lu acă. Nainće śukurji sa fakut dȋn lȋnă, dar akuma lje faśem šȋ dȋn vunjică. Puortu Vlahilor karje je original šȋ să faśe dȋn materijalurj ka vrodată kuoaštȋje šȋ 400 dȋ evrurj“, spunje Silvija Jović.

Motivurlji dȋ pră aluor puortu lumnji a aflat luok šȋ pră cuoalje dȋ aku. Parta dȋ tradicȋje dȋ pră puortu lumnji, a pus pră kimješ karje frumuos šȋađe ku fermerkilji.


Revija dȋ muodă - aja pră śe să kunosk Gjerginjilji

„La anuoastră revije dȋ muodă, lu publikă mult ja fuost drag dȋ asta kombinacȋje. Pră mustra lu puortu lumnji ȋs fakuće šȋ  ajnjilji dȋ štrikă. Prȋnga tuoaće, ginđesk kă aăsta anuostru lukru nu să cjeanuje dastul. Vinđem vrun păraman, ma numa lu aăja karje kunosk šȋ šćiu kȋt vrjeaduje aja garderuobă. Ajlalc karje vin la anuoaštrje štandurj numa kată šȋ ginđesk kă je aja preskump. Jej nu šćiu kȋtă vrjeamje šȋ kin trȋabje sȋ să fakă un păraman dȋ aša garderuobă. Trȋabje sȋ šćim kă mujerilji la sat nu lukră numa aja. Prȋnga tuoaće lukrurj prȋn kasă karje trȋabje sȋ să lukrje ȋntuoată dzȋ, dȋ vrun măjpruost model dȋ ajnă trȋabje măjpucȋn o stamȋnă, da dȋ aăalja ku motivurj măj grjealje šȋ o lună“ nje spunje Silvija.


Multă vrjeamje šȋ kin trȋabje dȋ sȋ să fakă puortu

Ȋj parerȋau, kum spunje, kă ȋs pucȋnje mujerj ćinjerje ȋn Asocijacȋja „Gerginjilji“. Ma, kȋnd lukră revija dȋ muodă lje aźută ȋn luoku lu manekjenj, tuoc saćeanji dȋ la 5 pȋnă la 75 dȋ anj.

Kȋnd Kuobilja a fuost la „Ȋntunjala lu saće“, Asocijacȋja „Gerginjilji“ a purtat griža dȋ Etno kasă šȋ a avut daćina sȋ ȋnvije ađeturlji dȋ nuntă lu aăsta kraj. Tuoaće cuoaljilji a fuost kum a fuost vrodată

Baba Marija Jovanović je măjbatrȋnă šȋ măjvjeasȋlă mujearje ȋn „Gerginje“ šȋ aluor „măjkunoskută“ manekjenkă. Kȋnd a ȋnplut 73 dȋ anj, kum spunje, sa lasat sȋ lje numjerje, ma cȋnje minće kum vrodată a fuost nunta Vlahilor karje a cȋnunt šȋ kȋća duoa, tri dzȋlje.

 „Sȋmbȋta la kasa lu guovje, fjeaćilji ȋnpljećesk la kununj dȋ fluorj šȋ pun la kapije. Guovja ȋnbrakă ajna albă dȋ nuntă karje je fakută dȋn vro pȋndză albă or dȋn šifuon. Pră kap arje kunună dȋ fluorj fakut dȋ pȋndză, ȋnkalcată je ȋn cȋpjelj albj. Aša ȋnbrakată ašćată mlădožănja, karje nu kućadză sȋ o vadă. Jeal vinje pȋnă la ušă šȋ să ruoagă dȋ staruojkă sȋ o adukă afară. Kum je ađetu, măjȋntȋnj jeasă ku o guovje karje je profakută, pă šȋmăj odată šȋ tuoma atrijlja uorj jeasă ku guovja śe trȋabje. Dȋpa prȋndz, karje sa fakut ȋn a măjmarje suobă ȋn kasă, nuntaši jau šȋ să duk ku guovja. Pȋnă la kasa lu mlădožănje drumăje ku kośija ȋn karje ȋs prinš kaji. Dȋpa nuntaš a mjers šȋ karu ku darurj, kăpatȋnje, cuolurj casuće, ćeršaurj kusuće. Tuoaće dȋrzȋlji a fuost lukraće ku mȋnjilji. Suoakra ašćată nuora ku pogaśe, sarje šȋ busujuok dȋ sănataće. Dȋpa aja mlădožănja trjeaśe ku guovja prȋstă prag. Ȋn kasa lu mlădožănje nuntašȋ jar šăd la mȋnkarje šȋ bjearje. Mȋnjedzȋ vin guošći dȋn parća lu guovje“, nje povȋastuje baba Marija.

Dȋ nuntă sa frit uoj šȋ puorś. Nu a fuost nuntă fȋrdă vardză fjartă ku karnje.

„Ȋn uoală or kazan să punje vardza zmănuntată šȋ karnja dȋ puork šȋ aša să fjearbje. Să đirjeaźe ku piparkă manuntă, da dȋkă nuje akră să punje šȋ pătlaźeanje šȋ sarje kȋt trȋabje“ nje spunje baba Marija recjeptu al batrȋn.


Ȋntuotdȋuna sprimiće dȋ gaćit mȋnkarje bună

A fuost, spunje ja, šȋ supă, šȋ paprikaš - gulašu Vlahilor, da šȋ sarmje. Dȋpa aja sa trjekut la karnje šȋ dulśecurj. Kolaśeji sa fakut dȋn uolovat - štrudlje šȋ alće fuormje dȋ dulśecurj. Dȋn fanjină dȋ kukurudz šȋ dȋn karnje dȋ uoaje sa fakut žumjeară. Aśi ȋs šȋ plaśincȋlji dȋn uolovat ku uoalacȋal, ku brȋndză šȋ uoavă, da kȋnd je dȋ puost ku pjekmjez dȋ prunje. Kȋnd a fuost dȋ slastă, spunje baba Mara, sa fakut gibanjică ku brȋndză šȋ uoavă, da dȋ vrjeamja dȋ puost pită ku mjeară, nuś, pekmjez, duljeaće turśesk...



„Mȋnkarja batrȋnă ȋn vreamja dȋ aku“

„Gerginjilji“ gaćesk la mȋnkărj pră recjepturj batrȋnje, ma lje dau un pjeśat dȋ asta vrjeamje - „Mȋnkarja dȋ vrodată ȋn fuormă dȋ aku“. Prȋnga aja śe fak mulće produkturj pră fuorma lu alje dȋ tradicȋje, mujerilji astrȋng la stvarurj batrȋnje, kum ȋs ćiljimurlji, furśilji dȋ tuors, daraśe, fusă...  

 „Jeastă mulće ađeturj šȋ pjearće frumuoasă pră puortu Vlahilor dȋ karje nu să šćije prjemult. Da tuot satu vlasăsk arje śuoa aluj, śe je numa aśi, šȋ kȋnd je vuorba dȋ ađeturj, šȋ kȋnd je vuorba dȋ motivurj šȋ aja kum să faśe puortu“, nje răzloźeašće prjedsjenjica lu „Gerginj“ dȋn Kuobilja.


Kȋnd gaćadză ku tuaće lukrurlji Gjerginjilji  să prind šȋ ȋn źuok

Pjetroucu la Mlaoa je opšȋna ȋn Branićeva ȋn karje jestă măjmultă lumnje dȋn etnicitjetu Vlahilor, dȋspră śe šȋ are mulće manifjestacȋje, asocijacȋje lu mujerj dȋn etnicitjetu Vlahilor, drustv dȋ kultură... Ȋn Rănovȋac, satu vlasăsk, ȋn vara lu 2016.an sa formirjit a măjćinȋră asocijacȋje lu Vlajnje ku numilji „Izvuoru lu Rănovȋac“. Ideja a pornjit dȋ la patru mujerj karje nus dȋn o profjesije.  La frunća lu asocijacȋje a venjit Slavica Zahiragić, Vlajnă karke are 54 dȋ anj šȋ je dirjektuor lu Zadrugă „Ranovčanka“.

Dirjektuorka lu škuoală ȋn Rănovȋac, dirjektuorka lu bibliotjekă ȋn Pjetroucu la Mlaoa, karje je Rănoviśană šȋ trajeašće ȋn sat, buolnjiśearja dȋn sat šȋ juo, mult am vuorbit dȋ formirjitu lu asocijacȋje. Tuoaće njis Vlajnje šȋ vrjem sȋ nu să zaujće tradicȋja anuoastră. Sȋ juo uđesk dȋ prjedsjednjică njam rašȋt dȋspră kă am măjmulc anj, šȋ mulc anj am fuost ȋn DK lu sat unđe am organizujit manifjestacȋje karje a promovisȋt anoastră kultură ša ađeturj,“ nje povȋastuje Slavica Zahiragić.


Asocijacijilji arată aluor lukru
 

Pȋnă akuma prȋnga asta ideje sa astrȋns prȋnga duoadzăś dȋ Rănoviśeanje, ma aktivnosturj au numa šasă-šapće dȋn jealje. Ȋn asocijacȋje ȋs măjmult mujerilji śe ȋs la lukru, pă puoaće fi kă je problemu ȋn aje śe nuje dastulă vrjeamje dȋ măjmarje angăžujit ȋn asocijacȋje, ma je dastulă šȋ aluor vuoje sȋ aźuće kȋt puot. Au bună sulukrarje ku mumilji lu kopiji śe źuoakă ȋn grupa dȋ folklorašȋ  aj măjmiś, šȋ jealje lje aźută kȋnd trȋabje.

„Lukrăm sȋ pastrăm šȋ să katăm tradicȋja lu anuostru sat. Pazȋm lukrurlji ȋn mȋnj alje batrȋnje šȋ stvarurlji karje am putut sȋ aflăm, da ȋnkă mulće karje śe je prȋn sanduśe šȋ ormanurj la mujerilji dȋn anuoastră asocijacȋje. Plănirjim sȋ faśem Etno kasă la placu lu Ȋnpreonarja luokuluj, ȋntră ambulantă  dȋ uoamjenj šȋ ambulanta dȋ viće, šȋ aśi o să fije arataće tuoaće eksponaturlji  dȋn vrjeamja lu anuoštri aj batrȋnj, spunje dȋ anuostru portal Slavica Zahiragić, prjedsjednjica lu Asocijacȋja lu mujerj „Izvuoru lu Rănovȋac“


Asocijacȋja lu mujerj „Izvuoru lu Rănovȋac“ sȋngură să finansirjeašće

Kȋt je entuzijazmu lu aăašća mujerj ku Slavica la frunća aluor, să puoaće vjeđa pră aja kă tuot a pornjit ku aluor banj. Prȋntu problemurj prȋnga registracȋje šȋ daškisu lu raćun, sa amȋnatat ȋn aăsta an sȋ să skrije la konkursur dȋ finasirjitu lu asocijacȋje ȋn opšȋnă. Ma dȋ anu śe vinje au marje planurj.

 „Aźutuorj nu avjem aku njiśdȋntroparće. Sȋngurje nje finansirjim. O sȋ probim sȋ kăpatăm banj dȋ la opšȋnă kȋnd o sȋ fije konkursu dȋ finansirjitu lu organizacȋje fȋrdă profit. Nu am katat njiś dȋ la Savjetu Vlahilor sȋ nje aźuće, tuot aja o sȋ lukrăm ȋn 2018.an“ plănirjeašće Slavica.

Să sikirjeašće dȋpră kă mujerilji ćinjerje dȋn sat nu să prjeȋnterjeasuje dȋ tradicȋja lu aluor etnicitjet. Spunje kă numa jealje duoa,tri să interjeasuje dȋ aja śe lukră asocijacȋja. Ma, Slavica ku ajej mujerj lukră la aja sȋ lje vină śe puoaće măjmulće Vlajnje ćinjerje dȋn Rănovȋac šȋ cȋn nađearđe kă o sȋ fakă aja, makră atunś kȋnd „Izvuoru lu Rănovȋac“ pornjeašće sȋ fije o asocijacȋje kunoskută.

„Sȋ nu să pjardă pazȋm šȋ gaćim mȋnkărj šȋ kolaśej kum a fuost vrodată. O sȋ fiu vićază šȋ o să spun kă nje ȋntuoarśem la mȋnkarja zdravȋnă šȋ aja katăm sȋ promovisȋm. O aša promocȋje am avut la „Dzȋljilji lu grȋurj“ ȋn organizacȋja lu PSSS Požarjevac. Avjem plan ȋn sezuonă sȋ gaćim dȋ jarnă ȋn rȋndu ku tradicȋja. Akcjentu punjem la produkturj dȋ prunje, kă Rănovȋacu ke kunoskut pră aăalja puoamje šȋ aluor kvalitjeturj“, povȋastuje Slavica dȋ planurlji lu Rănoviśeanje.

Ȋn Rănovȋac ȋs măjmulc Vlasi. Jeastă kođa kununjij mjestakaće, ma să cȋnje tradicija Vlahilor. Drustva dȋ kultură jeastă ȋn Rănovȋac măjdo 60 dȋ anj šȋ dȋ aja lungă vrjeamje akcjentu să punje la źuokurlji Vlahilor dȋ batrȋnjacă šȋ źuokurj Vlahilor ku koreografije. Ȋsguošć la mulće manifjestacȋje unđe să promovisȋašće źuoku šȋ tradicȋja Vlahilor. Anu śe a trjekut a fuost la Sajmu lu etnicitjeturj ȋn Biljigrad.

 
Aăsta tjekst je fakut ȋn projektu “Mujerilji - păstratuoarilji lu tradicȋja Vlaha ȋn Branjićeva” pră karje ȋl sufinasirjeašće Ministarstva dȋ kultură šȋ informisȋt  pră konkursu dȋ sufinansirjit projekturj dȋ ȋnformisȋt pră ljimbilji lu etnicitjeturj  ȋn 2017. an.

- Stavurlji ȋn projekăt nus šȋ stavurlji lu aăja śe finansirjesk projektu.

Tulmaśu: Slobodan Golubović dPasujoni

0 komentar(a)

Vaš komentar

Vaša email adresa neće biti objavljena. Obavezna polja su osnačena *

To Top