Spaljivanje hrastovine – ritual od pamtiveka

Braničevo

Život

Spaljivanje hrastovine – ritual od pamtiveka

Foto: arhiva

How Good Of A Friend Are You Really?

U srpskoj običajnoj kulturi, Badnji dan je posvećen veoma živopisnim ritualima u kojima po pravilu učestvuje čitava porodica.

Nekada je svetkovanje Badnjeg dana počinjalo pred zoru, odlaskom po deo svetog hrastovog drveta, za šta su bili zaduženi muškarci. Taj običaj, koji inače prati niz živopisnih rituala, još uvek opstaje u ruralnijim sredinama, ali većina vernika danas, badnjak i sve ostalo što je potrebno za obeležavanje ovog praznika, pronalazi na pijacama.

Iako više ne objavljuju pucnjevima odlazak u šumu, domaćini ostaju važne figure u svetkovanju praznika jer su oni ti koji u kuću unose sveto drvo od koga se očekuje da domu obezbedi napredak i svaku vrstu blagostanja. Badnjak se nalaže, odnosno pali u večenjim satima, a nakon toga se porodica okuplja oko trpeze koja bi obavezno trebalo da bude posna, ali bogata.

Prema verovanju, na stolu bi trebalo da se nađe neparan broj namirnica kako se ukućani ne bi svađali tokom godine.

Prema tumačenjima etnologa, spaljivanje hrastovine početkom godine je ritual koji Srbi ponavljaju još iz vremena svoje prve vere, a nakon prelaska u hrišćanstvo, tom činu su dodata i značenja koja se vezuju za Božić. Tako vatra, koja je ranije bila simbol života, pročišćenja i obnove, postaje simbol plamena koji je ugrejao Mariju i Josifa u pećini, veče pre nego što je Isus došao na svet.

Takođe, slama koja se baca po kući i ispod stola za kojim se jede (a što je nekada imalo veze sa poštovanjem predaka i kulta mrtvih uopšte, kao i bacanje oraha po zemlji koja „njima pripada“) postaje simbol rođenja Hristovog koji je na svet došao u slami.      

Da je Badnji dan, ranije bio praznik molitvi za zaštitu tokom godine koja predstoji, svedoči još niz različititih narodnih običaja i verovanja. Negde se, izjutra, stoka posipa solju, kako bi se od nje oterale bolesti i zli duhovi.

Verovanje je i da na taj dan ništa ne treba pozajmljivati, ali i da se obavezno treba izmiriti sa onima sa kojima ste u svađi i naravno, treba biti milosrdan i nešto pokloniti onima koji nemaju, kako bi i oni osetili duh praznika.  

0 komentar(a)

Vaš komentar

Vaša email adresa neće biti objavljena. Obavezna polja su osnačena *

To Top